Хитойлик кимёгарлар дори воситаларини хона ҳароратида дейтерийлаш усулини ишлаб чиқди

Хитойлик кимёгарлар органик молекулалар, жумладан, дори воситалари таркибидаги водородни дейтерий билан алмаштириш усулини ишлаб чиқди. Жараён хона ҳарорати ва оддий босимда амалга оширилади. Дейтерий манбаи сифатида оғир сув (D₂O) қўлланилади, реакция эса кўринадиган ёруғлик таъсирида бошланади. Дейтерийлаш даражаси 99 фоизгача етган.

Хитой Фан ва технологиялар университети олимлари палладий нанозаррачалари ва углерод нитриди асосидаги Pd/C₃N₄ фотокатализаторидан фойдаланди. Реакция 410 нм тўлқин узунлигидаги ёруғлик, хона ҳарорати ва тахминан 1 бар босимда амалга оширилди. Усул 54 та органик бирикмада, жумладан, табиий моддалар ва фармацевтик препаратларда синовдан ўтказилди. Шунингдек, 10 ммоль миқёсида 2,17 грамм дейтерийланган дори бирикмасини олишга эришилди.

Дейтерий — водороднинг барқарор оғир изотопидир. Дейтерийлаш дори молекулаларида кимёвий реакциялар ва метаболизм тезлигини ўзгартириши мумкин. Шу сабабли у дори воситаларини ишлаб чиқиш ва кимёвий тадқиқотларда қўлланилади. Кўплаб мавжуд усуллар юқори ҳарорат, босим ёки мураккаб дейтерий манбаларини талаб қилса, янги технология оғир сувдан фойдаланган ҳолда юмшоқ шароитларда амалга оширилади.

Жараён палладий ва углерод нитриди ўртасидаги ўзаро таъсирга асосланган: оғир сувдан фаол дейтерий заррачалари ҳосил бўлиб, улар молекулалардаги бензил боғларида водородни дейтерийга алмаштиради. Усул ҳозирча лаборатория босқичида бўлса-да, унинг юқори самарадорлиги, хона ҳарорати ва оддий босимда ишлаши дейтерийланган дори воситаларини синтез қилиш учун истиқболли эканини кўрсатади.